BAGRATION : codenaam voor de Russische aanval , ingezet tegen de Duitse Heeresgruppe Mitte , op 22 juni 1944 (exact drie jaar na de Duitse aanval op Rusland) in Wit-Rusland , met de stad Minsk als eerste objectief . De codenaam werd door J.Stalin zelf gekozen als eerbetoon aan de Russische generaal en held , prins Piotr Bagration (1765-1812) , die bij de slag van Borodino op 7 september 1812 dodelijk gewond raakte in het gevecht met het Franse leger van Napoleon . Bagration was één van de belangrijkste (zo niet dé belangrijkste) en meest doorslagevende militaire operaties uit WO II , die uiteindelijk zou leiden tot de algemene vernietiging van het Duitse leger en het naziregime . Door het Russisch succes werden 25 Duitse divisies verpletterd , er gingen 350.000 Duitse soldaten verloren , de Duitsers werden uit Wit-Rusland verdreven en het Rode Leger kwam voor de poorten van Warschau te staan . De operatie Bagration was voor Duitsland een veel grotere nederlaag dan het fiasco te Stalingrad*.
Al meer dan een jaar waren de Duitse legers aan het Oostfront terrein aan het verliezen , maar hun greep op Wit-Rusland (met Legergroep Midden) bleef onaangetast . Bagration luidde het vierde grote zomeroffensief van het Rode Leger in en zou geleidelijk alle Duitse troepen uit hun land verjagen . Door misleidend Russisch radioverkeer en valse troepenbewegingen , werden de Duitsers om de tuin geleid en in de val gelokt . Ze waren er vast van overtuigd dat het volgende Russisch offensief zou plaatsvinden in de Oekraïne en ze verplaatsten daarvoor hun beste Panzerdivisies naar deze regio . Hun verbazing was dan ook groot , toen de Russen op 22 juni 1944 over een front van 1.000km hun aanval lanceerden in Wit-Rusland . Bij de eerste aanvalsgolf stonden 650.000 Duitse verdedigers tegenover 1,25 miljoen manschappen van het Rode Leger . De Wit-Russische hoofdstad Minsk , viel op 3 juli 1944 in Russische handen en het Rode Leger zette zijn opmars verder richting Riga (Letland) , Kaunas (Litouwen) en de Poolse grens . Het eindresultaat was (na slechts 5 weken strijd) verbluffend : 60% van de Duitse Heeresgruppe “Mitte” was vernietigd en met een terugval van 600km front richting Westen , bedreigde het Rode Leger de grens met Oost-Pruisen , aan de Weichsel (Vistula) en stond voor de poorten van Warschau . Door de invasie van de geallieerden op de Normandische kusten , kon Hitler zich op dat moment niet permitteren in het Westen troepen te onttrekken om ze naar het Oostfront te sturen . Zo bleven 58 Duitse divisies vastgepind in West-Europa . Met een verlies van 350.000 gesneuvelden en gewonden en 158.000 manschappen, die in Russisch krijgsgevangenschap vertrokken , betekende de operatie Bagration de grootste nederlaag van het Duitse leger in WO II en na de Sovjet-overwinningen in Stalingrad en Koersk , het definitieve eindoffensief , dat zonder onderbreking zou eindigen in Berlijn . Het Duitse leger was na de operatie Bagration sterk verzwakt en verloor in deze periode 2.000 tanks , 840 vliegtuigen en 28 van zijn 38 ingezette divisies . Operatie Bagration was veel groter in omvang dan operatie Overlord* ,in totaal werden voor de operatie door de Russen meer dan 2,3 miljoen manschappen ingezet . Hiervan sneuvelden er 180.000 en raakten er 580.000 gewond . Maar deze grote verliezen hadden voor het Rode Leger , veel minder impact dan voor de Wehrmacht , aangezien ze konden vervangen worden uit een enorme reserve van potentieel aan soldaten en materiaal . Bij Bagration verloren de Duitsers bijna al hun tanks en een zeer grote hoeveelheid aan officieren en generaals.
NB 1 : tijdens het begin van operatie Bagration , weigerde Hitler de nederlaag onder ogen te zien en hij beval , met zijn gekende grote koppigheid , zijn generaals , kost wat kost terplekke stand te houden in de plaats van een strategische terugtocht te organiseren om zich te reorganiseren . Het kostte de Wehrmacht een ongezien verlies aan manschappen en het was een ware catastrofe in de Duitse militaire geschiedenis.
NB 2 : de oorspronkelijke bevelhebber van de Duitse Heeresgruppe Mitte , veldmaarschalk E.Busch* werd op 28 juni 1944 vervangen door maarschalk Model* , die er als een modelstrateeg in slaagde met een geordende terugtocht op het einde van juli 1944 de opmars van het Rode Leger enigszins te vertragen .
Soldaten van het Rode Leger in de aanval tijdens operatie Bagration . Russische propaganda met Hitler , die nu moet strijden op twee fronten . En Russische soldaten in Minsk en achtergelaten Duits legermateriaal.
Summier overzicht van de operatie Bagration . Na de operatie werden 57.800 Duitse krijgsgevangenen verplicht in Moskou mee te lopen in een grote Russische overwinningsparade.