AKTION ZAMOŚĆ : Duitse benaming van een onderneming die als een kolonisatie-experiment paste in het Generalplan Ost*. Met dit plan wilden de nazi’s door middel van terreur en genocide , de door hen veroverde gebieden van Oost-Europa , reorganiseren en koloniseren . Aktion Zamość vond plaats van einde 1942 tot de zomer van 1944 en draaide voor de Duitsers uit op een compleet fiasco . De actie werd genoemd naar de Poolse stad Zamość (en haar onmiddellijke omgeving) in het Generalgouvernement ze lag te Zuiden van Lublin en was gekend om haar zeer vruchtbare zwarte aarde . De praktische uitvoering van de onderneming werd toevertrouwd aan de beruchte SS-Obergruppenführer O.Globocnik*. Voor de start van de actie , werd de regio vanaf het begin 1940 , demografisch “veranderd” , dit wil zeggen , 110.000 Poolse inwoners (waarvan er 10.000 terplekke om het leven kwamen door de hiermee gepaarde gaande Duitse terreur) werden uit hun woningen gejaagd en weggevoerd naar de Duitse KZ . De aanwezige joden van hun kant werden gedeporteerd naar de Duitse uitroeiingskampen en de Oekraïners , die in het gebied woonden , werden verjaagd . In totaal werden ± 300 dorpen en gemeenten rond Zamość “geëvacueerd”. De feitelijke Aktion Zamość startte op 12 november 1942 waarbij 50.000 autochtonen als dwangarbeiders naar Duitsland werden gedeporteerd . Hun plaats zou ingenomen worden door 60.000 etnische Duitse kolonisten , waarbij de stad en haar omgeving volledig zou gegermaniseerd worden als een Duitse kolonie . Maar vanaf januari 1943 werden de Duitse plannen gedwarsboomd door een onverwacht goed georganiseerd en oncontroleerbaar Pools verzet vanuit de naburige bossen rond Zamość . De Duitsers hadden hier helemaal geen rekening mee gehouden en kregen het Poolse verzet van de lokale Partizanen niet onderdrukt . Slechts 10.000 Duitsers zouden zich in de stad als kolonisten vestigen , maar de rest haakte af wegens te gevaarlijk door de constante dreiging van de Poolse Partizanen . In de zomer van 1944 besloten de nazi’s om Aktion Zamość af te breken .
Situatieschets en verdrijving van Poolse landbouwers uit de streek van Zamość in de winter van 1942-1943 .